(22) 828 13 12
Skontaktuj się z nami koniecznie,
to nic nie kosztuje!
Szkody na Osobie
Obrażenia ciała

Kiedy można domagać się odszkodowania?

Odpowiedzialność odszkodowawcza powstaje po spełnieniu kilku przesłanek przewidzianych prawem. Po pierwsze, koniecznym jest wystąpienie szkody na skutek zachowania polegającego na zaniechaniu bądź działaniu naruszającym obowiązujące przepisy. Wyróżnia się co do zasady dwa rodzaje odpowiedzialności odszkodowawczej: deliktową oraz kontraktową. Odpowiedzialność deliktowa dotyczy zachowań sprzecznych z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego, niezależnie od stosunków umownych ewentualnie łączących strony. Odpowiedzialność kontraktowa odnosi się do obowiązku naprawienia szkód powstałych wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania zawartych umów. Niniejsze artykuły będą nawiązywały do pierwszego z przypadków. 

Drugą przesłanką jest możliwość przypisania winy sprawcy zdarzenia, czyli w pewnym uproszczeniu negatywnej oceny jego zachowania. Zgodnie bowiem z art. 415 k.c. "kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia". Wina może być umyślna, gdy sprawca jest świadom szkodliwych skutków swojego celowego działania bądź nieumyślna, gdy sprawca mimo swojej powinności nie przewiduje możliwości wystąpienia negatywnych skutków lub też zakłada taką ewentualność, lecz domniemywa, że zdoła ich uniknąć. Czasami jednak polskie prawo cywilne przewiduję wyjątki od odpowiedzialności na zasadzie winy. Niekiedy za szkodę odpowiadać można bez winy, co uzasadnione jest względami ryzyka lub słuszności. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka opiera się na założeniu, że ten, kto eksploatuje pewne niebezpieczne dla otoczenia urządzenia wykorzystujące siły przyrody lub posługuje się dla realizacji swoich interesów podległymi mu osobami, powinien ponosić odpowiedzialność za szkody stąd wynikłe dla innych osób, chociażby on sam winy nie ponosił. I tak np. art. 436 § 1 k.c. wprowadza odmienne uregulowania w stosunku do posiadaczy pojazdów mechanicznych. Przyczyną takiego rozwiązania jest zwiększone ryzyko powstania szkody, które w ocenie ustawodawcy w całości obciążać powinno posiadacza tego środka komunikacji. 

Kolejną przesłanką jest wystąpienie związku przyczynowego między zdarzeniem, a szkodą, W myśl art. 361 § 1 k.c. "zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła". Zaakceptowano powszechnie, że związek przyczynowy musi spełniać także wymóg "adekwatności", czyli stosować go należy rozsądnie, zgodnie z zobiektywizowanym poczuciem słuszności i sprawiedliwości. Przyjmuje się, że chodzi o skutki, które zawsze lub z dużym prawdopodobieństwem wystąpią, gdy pojawi się określony splot zdarzeń. Tytułem przykładu, między wypadkiem samochodowym, a faktem wyprodukowania samochodu przez fabrykę zachodzi związek przyczynowy. Gdyby samochód nie został wyprodukowany w fabryce, to nie byłoby wypadku. Nadużyciem jednak byłoby przypisywanie odpowiedzialności za wypadek producentowi samochodu. Nie jest to bowiem normalnym skutkiem produkcji pojazdu. Za to adekwatny związek przyczynowy może zachodzić między wypadkiem samochodowym, a naruszeniem przepisów o ruchu drogowym przez kierowcę. Bez dowiedzenia, iż między określonym zdarzeniem, a powstałą szkodą istnieje związek przyczynowy, roszczenie odszkodowawcze nie powstanie. Jest to niezmiernie ważne dla określenia, czy w danej sytuacji poszkodowanemu przysługiwać będzie odszkodowanie, a także wpływa to na jego zakres i wysokość. 

Podsumowując, odszkodowania można domagać się po wystąpieniu omówionych przesłanek. Z reguły są to zdarzenia dość proste i powszechne, jednak niekiedy trafiają się sytuacje zawiłe i nieoczywiste. Może być też tak, że sprawca czy ubezpieczyciel przyjmuje na siebie odpowiedzialność, jednak kwestionuję wysokość dochodzonego odszkodowania. O tym jak poprawnie wyliczyć swoje roszczenia, co powinny uwzględniać, na co zwracają uwagę zakłady ubezpieczeń i sądy przy ich przyznawaniu, będzie opisane w kolejnych artykułach.

    MENU
    Porady
    EKSPERTA


    Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytanie napisz do nas. Nasi ekspeci odpowiedzą najszybciej jak to możliwe.
    Co z odszkodowaniem za wypadek spowodowany przez kierowcę samochodu zarejestrowanego za granicą?


    Poniżej kilka wskazówek, jakie czynności należy podjąć, aby móc uzyskać należne świadczenia w sytuacji spowodowania wypadku przez kierowcę samochodu, który nie jest zarejestrow... czytaj więcej +
    Opieka na poszkodowanym przez osoby bliskie


    Czy opieka nad osobą poszkodowaną w wypadku może być udzielana przez najbliższych tej osoby, czy konieczne jest korzystanie z usług osób trzecich (obcych)? Opieka ta może być ... czytaj więcej +
    Czy moje ubezpieczenie OC i AC jest ważne poza granicami kraju? Wybieram się na wakacje do Szwecji....


    OC: Art. 25 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r.o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpiec... czytaj więcej +
    Wypadek spowodowany przez wspólnika spółki cywilnej


    Wraz z dwoma kolegami prowadzę firmę w formie spółki cywilnej. Niedawno mieliśmy wypadek. Kierowcą był jeden ze wspólników. Pozostali doznali znacznych obrażeń ciała. Czy możem... czytaj więcej +
    Utrata bliskiej osoby przed 3 sierpnia 2008 r.


    Niedawno znajomy powiedział mi, że mogę wnosić o odszkodowanie za cierpienie po śmierci mojej siostry, która zginęła w wypadku samochodowym w 2007 r. Czy to prawda? Tak, jest ... czytaj więcej +
    Kto odpowiada za przewrócone drzewo?


    Moja siostra uległa wypadkowi na skutek przewrócenia się drzewa na jej samochód. Była to droga krajowa. O ile mi wiadomo jej zarządcą jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i A... czytaj więcej +
    Odszkodowanie za wynajem samochodu zastępczego


    „Zakład ubezpieczeń nie chce mi zwrócić pieniędzy, które wydałem na auto zastępcze. Mój samochód został uszkodzony w trakcie wypadku. Jakie przysługują mi prawa?” Stanowisko z... czytaj więcej +
    Upadek na basenie


    „Czy to prawda, że mogę dochodzić odszkodowania za złamanie nogi po tym jak upadłam na basenie?” Szanowna Pani, oczywiście także upadek „na basenie” może stanowić podstawę docho... czytaj więcej +
    Nieustalony sprawca wypadku sprzed 20 lat


    „Czy to prawda, że mogę żądać odszkodowania za wypadek, który miał miejsce 16 lat temu, ale nadal Policja nie ustaliła, kto spowodował ten wypadek?” Tak, przysługuje takie pra... czytaj więcej +
    Czy utrata w wypadku bliskiej osoby stanowi dobro osobiste?


    Odpowiedź na postawione pytanie jest twierdząca. Zgodnie z art. 448 k.c.: W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, od... czytaj więcej +
    Masz pytania?
    ZAPYTAJ EKSPERTA
    Biuro firmy CASUS
    Biuro firmy CASUS zlokalizowane jest w centrum Warszawy, przy ulicy Kopernika 30 lok.506, w kamienicy na piątym piętrze (w budynku znajdują się windy). W budynku znajduję się informacja, dzięki której dotarcie do siedziby ...
    zobacz więcej
    Adres: ul. Kopernika 30/506
    00-336 Warszawa
    Telefony: (22) 828 13 12
    (22) 828 13 11
    502 421 977
    603 065 111
    Fax: (22) 827 70 79
    Email: biuro@casus.biz
    NIP: 525 228 40 11
    REGON: 015621377